Dlaczego rak nerki często jest "ciche" znalezisko
Nerka leży głęboko w jamie brzusznej i ma dużą rezerwę funkcjonalną — nowotwór może rosnąć przez długi czas, zanim zacznie dawać jakiekolwiek objawy. Dlatego większość przypadków w ostatnich latach jest wykrywana przypadkowo, podczas USG jamy brzusznej lub tomografii zlecanej z zupełnie innego powodu — np. bólu w jamie brzusznej niezwiązanego z nerką, czy badań kontrolnych.
Objawy
Klasyczna triada objawów (krwiomocz, ból w boku, wyczuwalny guz) występuje rzadko i zwykle świadczy o bardziej zaawansowanej chorobie. Częściej, jeśli objawy w ogóle się pojawiają, są to:
- Bezbolesny krwiomocz — epizodyczny, czasem jednorazowy
- Tępy, przewlekły ból w boku lub okolicy lędźwiowej
- Niezamierzona utrata masy ciała, przewlekłe zmęczenie, podwyższona temperatura bez infekcji — objawy ogólnoustrojowe, które mogą towarzyszyć bardziej zaawansowanej chorobie
- Nadciśnienie tętnicze o nowym początku lub trudne do kontroli — niektóre nowotwory nerki produkują substancje wpływające na ciśnienie krwi
Diagnostyka
USG jamy brzusznej
Badanie przesiewowe, wykrywa większość guzów nerki, często przypadkowo
Tomografia komputerowa z kontrastem
Złoty standard — ocenia charakter zmiany, jej rozmiar, naciekanie i ewentualne przerzuty
Badania krwi
Morfologia, funkcja nerek (kreatynina, eGFR), ocena ogólnego stanu
Biopsja
Nie zawsze konieczna przed leczeniem — decyzja zależy od obrazu klinicznego i planowanej metody leczenia
Leczenie
Leczenie operacyjne — podstawa terapii
Przy mniejszych, korzystnie położonych zmianach preferuje się nefrektomię częściową (usunięcie guza z zachowaniem zdrowej części nerki) — zmniejsza to ryzyko niewydolności nerek w przyszłości w porównaniu do usunięcia całego narządu. Przy większych lub centralnie położonych guzach konieczna bywa nefrektomia radykalna (usunięcie całej nerki).
Małe zmiany — aktywna obserwacja
U niektórych pacjentów, zwłaszcza z małymi, przypadkowo wykrytymi guzkami lub ze względu na wiek i choroby współistniejące, rozważana jest aktywna obserwacja z regularnymi badaniami obrazowymi, zamiast natychmiastowej operacji.
Choroba zaawansowana
Przy przerzutach leczenie opiera się na terapiach celowanych i immunoterapii, prowadzonych przez onkologa klinicznego — rola urologa w tych przypadkach obejmuje diagnostykę, kwalifikację do leczenia operacyjnego zmiany pierwotnej (jeśli jest wskazane) oraz dalszą współpracę z zespołem onkologicznym.
Przypadkowe znalezisko w USG nerki?
Przyjmuję w Kędzierzynie-Koźlu i Krapkowicach w ramach NFZ. Nie każda zmiana w nerce jest nowotworem złośliwym — ale każda wymaga oceny urologicznej.