Dlaczego nie warto
odwlekać wizyty u urologa?

Cichy nowotwór, który nie daje sygnałów ostrzegawczych

Co tydzień przyjmuję kilku pacjentów, którzy przyszli do mnie „bo coś ich zabolało". I co tydzień widzę też tych, którzy przychodzą za późno. Rak prostaty jest podstępny właśnie dlatego, że przez długi czas nie boli, nie utrudnia oddawania moczu i nie wpływa na codzienne życie. Kiedy pojawiają się pierwsze objawy — choroba jest często już zaawansowana.

To nie jest straszenie. To po prostu medyczna rzeczywistość, z którą mierzę się na co dzień. I dlatego tak mocno namawiam pacjentów po 50. roku życia (a po 40., jeśli mają obciążenie rodzinne) do regularnych wizyt profilaktycznych — nawet gdy nic ich nie boli.

Rak prostaty jest najczęstszym nowotworem złośliwym u polskich mężczyzn i drugim po raku płuca pod względem umieralności. Wykryty we wczesnym stadium — jest wyleczalny z bardzo wysokim odsetkiem skuteczności. Wykryty późno — znacznie trudniejszy w leczeniu.

Co to jest PSA i dlaczego warto je zbadać?

PSA (ang. Prostate-Specific Antigen) to białko produkowane przez gruczoł krokowy, którego stężenie można zmierzyć prostym badaniem krwi. Nie jest to marker idealny — podwyższone PSA nie zawsze oznacza raka — ale jest to jedyne dostępne narzędzie wczesnego wykrywania raka prostaty, które rekomendują wytyczne europejskie (EAU).

Podwyższone PSA może wynikać z:

• Łagodnego rozrostu gruczołu krokowego (BPH) — najczęstsza przyczyna
• Zapalenia gruczołu krokowego (prostatitis)
• Raka prostaty
• Stanu zapalnego lub infekcji dróg moczowych

Dlatego podwyższony wynik PSA jest dla mnie sygnałem do dalszej diagnostyki, a nie od razu diagnozą. Kolejnym krokiem bywa wieloparametryczne MRI prostaty lub biopsja pod kontrolą ultrasonograficzną (TRUS). To urolog podejmuje decyzję, co robić dalej — nie należy interpretować wyniku PSA samodzielnie.

Inne powody, dla których warto się przebadać po 40

Profilaktyczna wizyta u urologa to nie tylko PSA. Podczas pierwszej wizyty oceniam szerszy obraz zdrowia urologicznego pacjenta. Pytam o objawy, które pacjent czasem zbagatelizował lub uznał za „normalne ze starości".

Łagodny rozrost prostaty (BPH)

Po 50. roku życia ponad połowa mężczyzn ma pewien stopień rozrostu prostaty. Objawy — częste oddawanie moczu nocą, słaby strumień, uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza — można skutecznie leczyć farmakologicznie lub chirurgicznie. Wiele osób żyje z tymi objawami latami, nie wiedząc, że można je wyeliminować.

Kamica nerkowa

Kamicę nerkową diagnozuje się coraz częściej, w tym u stosunkowo młodych mężczyzn. Mały kamień może przez długi czas nie dawać objawów, a potem spowodować nagły silny ból. Profilaktyczne USG jamy brzusznej pozwala wykryć kamienie zanim staną się problemem.

Zaburzenia erekcji jako sygnał choroby układu krążenia

Zaburzenia wzwodu są często pierwszym sygnałem miażdżycy i problemów sercowo-naczyniowych — naczynia prącia mają mniejszą średnicę niż wieńcowe i reagują wcześniej na ograniczenie przepływu krwi. Mężczyzna zgłaszający zaburzenia erekcji powinien trafić nie tylko do urologa, ale być może też do kardiologa.

Jak wygląda profilaktyczna wizyta u urologa?

Wiele osób odkłada wizytę, bo nie wie, czego się spodziewać. Mogę to rozwiać: profilaktyczna konsultacja urologiczna jest standardową wizytą lekarską.

1. Wywiad lekarski — pytam o objawy ze strony układu moczowego, choroby przewlekłe, leki, historię rodzinną i tryb życia.
2. Badanie fizykalne — w tym, w zależności od wieku i wskazań, badanie per rectum (DRE) oceniające gruczoł krokowy. Jest krótkie i bezbolesne.
3. Zlecenie badań — PSA z krwi, ogólne badanie moczu, ewentualnie USG.
4. Omówienie wyników — przy kolejnej wizycie lub przez telefon, jeśli wszystko jest w porządku.

Wizyta trwa zwykle 20-30 minut. Nie ma powodu, żeby się obawiać. A korzyść z wykrycia problemu we wczesnym stadium jest bezcenna.