Przyczyny choroby Peyroniego —
co naprawdę powoduje skrzywienie prącia?

Uraz prącia — mechanizm, który uruchamia proces bliznowacenia

Najbardziej ugruntowaną teorią powstawania choroby Peyroniego jest mikrourazowe uszkodzenie osłonki białawej prącia — tkanki łącznej otaczającej ciała jamiste. Do takiego urazu może dojść podczas stosunku (zwłaszcza przy nietypowej pozycji lub nagłym zgięciu prącia w trakcie erekcji), ale również podczas innych aktywności, a czasem pacjent w ogóle nie pamięta momentu urazu.

U większości mężczyzn taki mikrouraz goi się bez śladu — organizm naprawia uszkodzoną tkankę w sposób prawidłowy. U osób z predyspozycją do nieprawidłowego gojenia proces ten przebiega inaczej: zamiast elastycznej regeneracji powstaje sztywna blizna włóknista, czyli blaszka charakterystyczna dla choroby Peyroniego. To właśnie ta blaszka, nierozciągliwa podczas erekcji, powoduje skrzywienie prącia w swoją stronę.

Co istotne, nie każdy przypadek choroby wiąże się z jednym, uchwytnym urazem. U części pacjentów proces bliznowacenia może być wynikiem wielu drobnych, powtarzających się mikrourazów w czasie, a nie pojedynczego zdarzenia.

Predyspozycja do nieprawidłowego gojenia tkanki łącznej

Kluczowym elementem, który tłumaczy, dlaczego choroba Peyroniego rozwija się tylko u części mężczyzn po urazie prącia, jest indywidualna podatność tkanki łącznej na nieprawidłowe bliznowacenie. To zjawisko obserwuje się także w innych częściach ciała — najbardziej znanym przykładem jest przykurcz Dupuytrena, czyli postępujące bliznowacenie rozcięgna dłoniowego prowadzące do przykurczu palców.

Współwystępowanie choroby Peyroniego i przykurczu Dupuytrena u tego samego pacjenta nie jest przypadkiem — obie jednostki chorobowe łączy podobny mechanizm nieprawidłowego gojenia tkanki łącznej. Jeśli pacjent zgłasza się z chorobą Peyroniego i jednocześnie ma w wywiadzie przykurcz Dupuytrena (lub podobne schorzenie w rodzinie), traktuję to jako istotną informację diagnostyczną.

Ta predyspozycja tłumaczy też, dlaczego identyczny uraz prącia u jednego mężczyzny zagoi się bez śladu, a u innego zapoczątkuje wieloletni proces chorobowy.

Choroby towarzyszące i czynniki ryzyka

Oprócz predyspozycji do nieprawidłowego gojenia, na rozwój i przebieg choroby Peyroniego mogą wpływać inne czynniki, które upośledzają jakość regeneracji tkanek:

• Cukrzyca — zaburzenia metaboliczne towarzyszące cukrzycy wpływają niekorzystnie na mikrokrążenie i jakość gojenia tkanek, w tym tkanki łącznej prącia.
• Zaburzenia lipidowe — podwyższony poziom cholesterolu i innych lipidów bywa częściej obserwowany u pacjentów z chorobą Peyroniego, choć mechanizm tego powiązania nie jest w pełni wyjaśniony.
• Palenie tytoniu — niekorzystnie wpływa na ukrwienie tkanek i ogólną kondycję naczyń, co może sprzyjać nieprawidłowym procesom naprawczym.
• Wiek — chorobę Peyroniego rozpoznaję najczęściej u mężczyzn między 40. a 60. rokiem życia, choć zdarzają się też młodsi pacjenci — więcej na ten temat piszę na stronie choroba Peyroniego u młodych mężczyzn.

Warto podkreślić: obecność jednego lub kilku z powyższych czynników nie oznacza, że u danego mężczyzny na pewno rozwinie się choroba Peyroniego. To czynniki zwiększające prawdopodobieństwo, a nie przyczyny gwarantujące zachorowanie.

Co NIE jest potwierdzoną przyczyną choroby Peyroniego

W internecie krąży wiele mitów na temat przyczyn tej choroby. Warto rozgraniczyć, co jest wiedzą medyczną, a co domysłem:

• Choroba Peyroniego nie jest chorobą zakaźną ani przenoszoną drogą płciową.
• Nie ma potwierdzonego związku między częstotliwością współżycia a ryzykiem zachorowania.
• Nie jest to konsekwencja masturbacji ani określonych praktyk seksualnych samych w sobie — kluczowy jest uraz mechaniczny w połączeniu z indywidualną predyspozycją, a nie sama aktywność seksualna.

Jeśli nie pamiętasz momentu urazu, to normalne — u wielu moich pacjentów historia choroby zaczyna się od zauważenia skrzywienia bez wyraźnego punktu zapalnego. Więcej o pierwszych objawach: objawy choroby Peyroniego.

Najczęściej zadawane pytania