Dlaczego rak prącia jest rzadki, ale ważny
Rak prącia dotyczy w Europie zaledwie kilku osób na 100 000 mężczyzn rocznie — jest jednym z rzadszych nowotworów urologicznych. To jednak nowotwór, w którym zwłoka w zgłoszeniu zmiany ma szczególnie duże znaczenie: wykryty wcześnie, ograniczony do powierzchownej warstwy, bywa leczony zabiegiem oszczędzającym narząd. Wykryty późno, z naciekiem głębszych struktur, może wymagać rozległego leczenia operacyjnego i wiąże się z gorszym rokowaniem. Różnica między tymi scenariuszami to zwykle kilka tygodni czy miesięcy zwłoki w konsultacji.
Wczesne objawy
- Niegojąca się zmiana na żołędzi lub wewnętrznej powierzchni napletka — owrzodzenie, nadżerka lub stwardnienie utrzymujące się dłużej niż kilka tygodni
- Narośl lub guzkowata zmiana — czasem przypominająca brodawkę, czasem płaską, stwardniałą plamę
- Przebarwienie lub zmiana koloru skóry w obrębie żołędzi lub napletka, które nie ustępuje
- Nieprzyjemny zapach lub krwawy, podbarwiony wyciek spod napletka
- Powiększone, wyczuwalne węzły chłonne w pachwinie — mogą być pierwszym zauważonym objawem, zwłaszcza gdy sama zmiana na prąciu jest niewidoczna z powodu fimozy
Dlaczego fimoza utrudnia wczesne wykrycie
U mężczyzn z nieodprowadzanym napletkiem (fimozą) zmiana rozwija się niewidocznie, pod napletkiem — bywa wykrywana dopiero, gdy daje objawy takie jak wyciek, zapach lub powiększenie węzłów pachwinowych. To jeden z powodów, dla których przewlekłą, nieleczoną fimozę u dorosłego warto skonsultować, a nie tylko tolerować.
Czynniki ryzyka
- Przewlekła fimoza — długotrwały kontakt zalegającej smegmy i wydzieliny zapalnej ze skórą żołędzi i napletka
- Przewlekłe zakażenie wirusem HPV (głównie typy wysokiego ryzyka onkogennego)
- Balanitis xerotica obliterans (BXO) i inne przewlekłe, nieleczone stany zapalne napletka
- Palenie tytoniu
- Zła higiena przy długo nieodprowadzanym napletku
Obrzezanie wykonane w okresie noworodkowym istotnie zmniejsza ryzyko zachorowania w późniejszym życiu, ale nie jest jedynym czynnikiem ochronnym — higiena i leczenie przewlekłych stanów zapalnych napletka mają podobne znaczenie.
Diagnostyka
- Badanie kliniczne — ocena zmiany, jej wielkości, głębokości i zajęcia okolicznych struktur, oraz badanie palpacyjne węzłów pachwinowych
- Biopsja zmiany — badanie histopatologiczne jest konieczne do ustalenia rozpoznania i typu nowotworu przed podjęciem decyzji terapeutycznej
- Badania obrazowe (USG, w razie potrzeby MRI) — ocena głębokości naciekania i stanu węzłów chłonnych pachwinowych
Przy podejrzeniu zmiany nowotworowej na prąciu kieruję pacjenta do ośrodka onkologicznego z doświadczeniem w chirurgii prącia — leczenie tego nowotworu wymaga specjalistycznego zespołu, a wybór metody (od zabiegu oszczędzającego po amputację częściową lub całkowitą) zależy od stadium i lokalizacji zmiany ustalonych w pełnej diagnostyce.
Zauważyłeś niegojącą się zmianę na prąciu?
Przyjmuję w Kędzierzynie-Koźlu i Krapkowicach w ramach NFZ. Im wcześniej zgłosisz zmianę, tym szersze są opcje leczenia oszczędzającego narząd.